عبد الجواد الكليدار ( مترجم : مسلم صاحبى )
89
تاريخ كربلا وحائر الحسين ( ع ) ( تاريخ كربلا و حائر حسينى ) ( فارسى )
مگر بعد از اينكه - به حسب ظاهر - از هر طرف محصور به ديوار گرديده است . بنابراين ، حائر در عرف آن زمان ، همان ديوارى است كه قبر مطهر را به عنوان حريم آن و حفاظ آرامگاه شريف از حوادث - چنانكه گفته شد - در ميان گرفته است . چه بسا داخل اين ديوار به عنوان استراحتگاه زائرين غيرمقيم ، مورد استفاده قرار مىگرفته ؛ چنانكه اين روش بعد از آن و تا كنون هم ادامه يافته است . براى اين منظور در ساختار عتبات مقدس عراق و ايران ديوارهاى اطراف روضه منوره را از خارج گسترش داده ، دور تا دور ديوار از سمت داخل ، اتاقهايى ايجاد مىنمايند . گاهى مىتوان مصداق اين استدلال براى نام حائر را در گفتار بزرگان دين ، مشاهده كرد ؛ چنانكه ابن ادريس در كتاب « سرائر » گفته است : « حائر ، عبارت است از محلى كه ديوار بارگاه و مسجد ، آن را در ميان گرفته است » . سپس اين استعمال رفتهرفته ، موجب شد كه نام حائر از باب اطلاق نام ظرف بر مظروف ، ديوار و آنچه در داخل آن قرار دارد را شامل گردد و در نتيجه تمام اين مجموعه ، تحت عنوان حائر شناسايى شود . اين مدعا از گفتار متأخرينى مانند طريحى كه در مجمع البحرين گفته است : « مراد از حائر ، حائر امام حسين ( ع ) است كه عبارت است از آنچه ديوار بارگاه حسينى - بر شرف دهندهاش سلام و درود - در ميان گرفته است » نيز به دست مىآيد . به همين دليل ، نام حائر - چنانكه پيشتر گفته شد - ، جز در بعضى روايات كه از امام صادق ( ع ) صادر شده ، آن هم به صورت مجمل و مختصر و با جملاتى كوتاه نيامده است . مانند « هرگاه داخل حائر شدى ، سلام بده » يا « چنانكه هنگام ورود به حائر گفتى . . . » كه در روايت سعد بن مسلم كوفى ، يكى از اصحاب مورد اعتماد نقل شده است « 1 » ؛ يا مانند : « بنابراين ، چون
--> ( 1 ) . كامل الزيارات ، ص 219 .